Yangiliklar

17-iyun kuni turli tomonlar AQSh va Eron kelishuvi, Livan-Isroil mojarosi hamda Hormuz bo‘g‘onidagi vaziyat bo‘yicha yangi o‘zgarishlar yuzasidan bayonotlarni davom ettirdi. Trump AQSh-Eron kelishuvi muzokaralari ikkinchi bosqichga o‘tganini va kelishuvda Eronning yadroviy qurollarga ega bo‘lishi aniq taqiqlanishi ko‘zda tutilganini, shuningdek, tez orada ushbu bitimning to‘liq matni e’lon qilinishini, hatto butunlay ovozli o‘qib berilishi mumkinligini bildirdi. Eron tomoni esa, Eron Qurolli Kuchlari Markaziy shtabi Khatam al-Anbia, so‘nggi ikki kun ichida Isroil Livandagi sulh bitimini 84 marta buzganini ayblab, agar buzilishlar davom etsa harbiy javob choralari ko‘rilishini ogohlantirdi. Eron Inqilobiy Gvardiyasi esa, so‘nggi mojarolarda Hezbollah o‘zining kuchli salohiyatini namoyon qilganini va "hech qachon yo‘q qilinmasligini" ta’kidladi. Eron tashqi ishlar vaziri Zarif yadroviy masalalar muzokaralarning yakuniy bosqichida muhokama qilinishini hamda Livandagi urushni to‘xtatish Eron mojarosini tugatish uchun zarur shart ekanini bildirgan. Eron tashqi ishlar vazirligining maslahatchisi raketa dasturlari va mintaqaviy ittifoqchilarni qo‘llab-quvvatlash muzokaraga kiritilmasligini yana bir bor tasdiqladi. AQSh tomoni esa, Isroil ommaviy axborot vositalari ayrim AQSh harbiy yonilg‘i quyish samolyotlari Isroildan chiqib keta boshlaganini xabar qilmoqda. Bundan tashqari, xabarlarga ko‘ra, AQSh Eronni neft eksportini darhol tiklashiga ruxsat bermoqda va Fors ko‘rfazidan maxfiy ravishda neft tashimoqda. Trump AQSh Eron yadroviy materiallarini olishga shoshilmayotganini, biroq mos vaqtda ularni yo‘q qilishini bildirgan. AQSh vitse-prezidenti Pence biror AQSh hukumat mablag‘i Eron uchun ajratilmasligini ta’kidladi. Isroil harbiylari Livandan uchirilgan raketalarni muvaffaqiyatli to‘sib olganini ma’lum qildi. Bosh vazir Netanyahu Eron hech qanday kelishuvga qaramasdan yadroviy qurollarga ega bo‘lmasligini bildirdi. Isroil ommaviy axborot vositalariga ko‘ra, Isroil AQSh va Eron o‘rtasidagi anglashuv memorandumining mazmuni bilan tanishishni so‘ragan, ammo rad javobini olgan. Hormuz bo‘g‘oniga oid, Eron tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari AQSh Eronga qo‘yilgan ayrim blokadani olib tashlaganini bildirdi. AQSh razvedka xizmati Eronda Hormuz bo‘g‘onini yana yopish imkoniyati saqlanib qolganini hisoblamoqda. Eron vitse-prezidenti esa Tehron Hormuz bo‘g‘oni ustidan nazoratni saqlashda davom etishini aytdi. Xalqaro neft bozorida esa, WTI neft narxi 7% ga pasaydi, Brent nefti esa mart boshidan beri ilk bor bir barreli $80 dan pastga tushdi. Sulh muzokaralarida Saudiya ommaviy axborot vositalari AQSh va Eron o‘rtasidagi 14 bandlik anglashuv memorandumini ochiqlab, unda davlat mablag‘larisiz $300 milliard hajmda xususiy fond tashkil etilishi taklif qilinganini bildirib o‘tdi. Eron tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Spiker Qalibaf AQSh va Eron memorandumi imzolanishi marosimida qatnashishini va navbatdagi bosqichda uranni boyitish, yadroviy zaxiralar va Eronning yadroviy ehtiyojlari muhokama qilinishini aytdi. Shuningdek, Hezbollah matbuot xizmati Eron AQSh bilan yakuniy yadroviy bitimni Isroil Livandan chiqmaguncha imzolamaslikka va’da berganini ma’lum qildi. Qalibaf esa, Isroil Livandan chiqishini talab qildi. Trump esa, Isroil-Livan mojarosini "kichik ko‘lamli urush" deb atab, u Eron kelishuvining rivojiga ta’sir qilmasligini ta’kidladi.

BlockBeats News, 17-iyun, CNBC xabariga ko‘ra, taniqli investor Jim Cramer SpaceX aksiyalarining doimiy o‘sishiga asosiy turtki uning hozirgi daromadliligi emas, balki bozorning Muskning inqilobiy tadbirkorlik salohiyatiga tikkan garovi ekanini ta’kidladi. Cramerning aytishicha, o‘tgan hafta IPOni yakunlagandan so‘ng, SpaceXning bozor qiymati tezda 2,5 trillion dollarga yetdi, bir vaqtning o‘zida Microsoftni ortda qoldirdi va Amazon’dan ham o‘sib ketdi. Kompaniya ehtimol ko‘p yillar davomida zarar bilan ishlashda davom etsa-da, investorlar Muskning sohada yetakchi kompaniyalarni qurishdagi tajribasi tufayli uni yuqori baholashga tayyor. Cramer shunday dedi: "Bu aksiya SpaceX deb ataladi, lekin uni Elon Musk deb ham atash mumkin. Agar siz SpaceX aksiyalarini olsangiz, aslida Muskning miyasini sotib olayapsiz". U ta’kidladi: investorlar faqat Musk taklif qilgan 2030-yilgacha yillik 1 trillion dollarlik daromad maqsadini emas, balki Starlink sun’iy yo‘ldosh interneti, qayta foydalaniladigan raketalar, ma’lumot markazlari va shunga o‘xshash uzoq muddatli biznes loyihalarini yuqori baholamoqda. Shu bilan birga, SpaceX seshanba kuni AI dasturlash startapi Cursor’ni 60 milliard dollarga aksiya orqali sotib olishini e’lon qilib, sun’iy intellekt va dasturiy ta’minot ishlab chiqish sohasidagi ishtirokini kengaytirdi. Cramerning fikricha, ayrim investorlar SpaceX’ni Buffett davridagi Berkshire Hathaway ga o‘xshatmoqda – kompaniyani ushlab turish, o‘nlab yillar davomida qiymat yaratishga qodir tadbirkorga ishonch bildirishni anglatadi. U shuningdek, bozor hali ham SpaceX qiymatiga shubha bilan qarayotganini, biroq qisqa sotuvchilar uchun xarajatlar hozircha anchagina yuqori bo‘lganini qayd etdi.

BlockBeats xabariga ko‘ra, 17-iyun kuni The New York Times ma’lumotlariga asoslanib, kripto industriyasidagi super siyosiy harakatlar qo‘mitasi Fairshake va unga aloqador tashkilotlar AQShning Alabama shtatidagi Respublikachilar partiyasi senatori dastlabki saylovida kripto valyutani qo‘llab-quvvatlaydigan respublikachi Kongress a’zosi Barry Moore ni qo‘llab-quvvatlash uchun taxminan 12,1 million dollar sarfladi. Reklama monitoring agentligi AdImpact ma’lumotlariga ko‘ra, faqat televidenie reklamasi uchun 9,8 million dollar sarflangan. Barry Moore kripto industriyasi ustuvorligini ilgari suruvchi bir qancha qonunlarni qo‘llab-quvvatlagan va Markaziy Bank raqamli valyutasi (CBDC) ga ochiqdan-ochiq qarshi chiqqan. U hukumat fuqarolarning moliyaviy faoliyatini boshqarishini istamasligini bildirgan. Fairshake saylovoldi reklamasida aynan Trump ning Moore ga bergan qo‘llab-quvvatlovi ta’kidlangan. Joriy yilning may oyiga kelib, Fairshake va unga aloqador tashkilotlar taxminan 150 million dollar mablag‘ga ega bo‘lib, 2026-yil AQSh o‘rta muddatli saylovlarining eng nufuzli siyosiy kuchlaridan biri sifatida ko‘rilmoqda. Ushbu tashkilot mablag‘larning asosiy qismini kuzgi saylovga saqlab qolishni, shu bilan birga ba’zi “xavfsiz o‘rinlar” primaries da kripto tarafdori nomzodlarni qo‘llab-quvvatlashni rejalashtirmoqda. Avvalroq, Fairshake Illinoys shtati senatori uchun demokratik dastlabki saylovda raqibni qo‘llab-quvvatlashga tahminan 9 million dollar sarflagan, biroq Julianna Strattonning g‘alabasiga to‘sqinlik qilolmagan. Bu safar Alabama shtatida Fairshake ga aloqador Defend American Jobs tashkiloti Barry Moore ni qo‘llab-quvvatlash uchun jami taxminan 10 million dollar ajratgan, uning raqibi, iste’fodagi dengizotchilar Jared Hudson ni qo‘llab-quvvatlash uchun esa ancha kam mablag‘ ajratilgan.